HƯỚNG DẪN VÀ ĐÁP ÁN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2013-2014
Môn thi: Địa Lí
Khóa ngày 28 – 3 - 2014
(Hướng dẫn chấm gồm có 03 trang)



Câu
Ý
Nội dung
Điểm

Câu 1
(1,5 đ)
Trình bày khái niệm và nguyên nhân hình thành dòng biển. Hướng chuyển động của các dòng biển nóng và dòng biển lạnh trong các đại dương như thế nào






1,0
- Khái niệm: Dòng biển là hiện tượng chuyển động của các lớp nước biển trên mặt, tạo thành các dòng chảy trong các biển và đại dương.
- Nguyên nhân: do các loại gió thổi thường xuyên trên Trái Đất (Tín phong, Tây Ôn đới, Đông cực),…
- Hướng chuyển động:
+ Các dòng biển nóng thường chảy từ các vùng vĩ độ thấp lên các vùng vĩ độ cao.
+ Các dòng biển lạnh thường chảy từ các vùng vĩ độ cao về các vùng vĩ độ thấp…
0,25

0,25


0,25
0,25


b. Xích đạo là vùng có góc nhập xạ lớn nhất nhưng t0 trung bình năm thấp hơn chí tuyến vì:



0,5
- Vùng Xích đạo là vùng có diện tích đại dương nhiều, thảm thực vật phong phú, lượng mưa lớn.
- Vùng Chí tuyến nhiệt độ cao vì đây là vùng ít mưa, diện tích lục địa lớn, thảm thực vật nghèo nàn.
0,25

0,25

Câu 2
(2,0 đ)
a. Nhận xét và giải thích sự khác biệt trong chế độ nhiệt của hai địa điểm trên:








1,5
* Nhận xét:
- Nhiệt độ trung bình năm của Lai Châu cao hơn nhiều so với Lạng Sơn (dẫn chứng).
- Lạng Sơn có mùa đông đến sớm kéo dài 5 tháng (từ tháng 11 đến tháng 3), nền nhiệt độ mùa đông thấp. Lai Châu có mùa đông đến muộn chỉ kéo dài 3 tháng (từ tháng 12 đến tháng 2), nền nhiệt độ mùa đông cao hơn.
- Biên độ nhiệt năm Lạng Sơn lớn hơn Lai Châu (dẫn chứng).
* Giải thích:
- Lạng Sơn nằm ở vùng Đông Bắc, có các cánh cung mở rộng về phía bắc, hút gió mùa Đông Bắc làm cho nền nhiệt vào mùa đông thấp, có mùa đông lạnh sâu sắc nhất nước.
- Lai Châu nằm ở vùng Tây Bắc, địa hình khuất gió do dãy Hoàng Liên Sơn chắn nên có mùa đông lạnh suy yếu, lạnh chủ yếu do độ cao núi. Mùa hạ có hiện tượng phơn vùng phía nam Tây Bắc.
- Lạng Sơn có sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa mùa hè và mùa đông nên biên độ nhiệt năm lớn hơn Lai Châu.

0,25
0,25


0,25

0,25

0,25


0,25



b. Gió mùa Đông Bắc ở nước ta nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, còn nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm, vì:


0,5
.- Nửa đầu mùa đông: cao áp Xibia di chuyển qua lục địa rộng lớn đến nước ta gây thời tiết lạnh và khô.
- Nửa sau mùa đông: cao áp Xibia dịch chuyển ra phía đông, vượt qua vùng biển vào nước ta bị biến tính nên gây thời tiết lạnh và ẩm.
0,25

0,25

Câu 3.
(1,5 đ)
a. Cơ cấu ngành của trung tâm công nghiệp Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh




0,5

- TP. Hồ Chí Minh: cơ khí, luyện kim đen, điện tử, ô-tô, hóa chất, dệt may, chế biến thực phẩm, vật liệu xây dựng.
- Hà Nội: cơ khí, luyện kim đen, luyện kim màu, điện tử, ô-tô, hóa chất, dệt may, chế biến thực phẩm, sản xuất giấy.
0,25

0,25


b. Ngành công nghiệp của hai trung tâm này phát triển mạnh, vì:







1,0
* Tp.Hồ Chí Minh:
- Có ưu thế về vị trí địa lí, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đặc biệt có cảng Sài Gòn với năng lực bốc dỡ lớn nhất cả nước.
- Nguồn lao động dồi dào, có tay nghề cao; kết cấu hạ tầng phát triển mạnh, nhất là GTVT & TTLL. Được sự quan tâm của Nhà nước & là nơi thu hút đầu tư nước ngoài vào lớn nhất cả nước.
* Hà Nội:
- Là thủ đô, nằm trong