HƯỚNG DẪN VÀ ĐÁP ÁN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT – NĂM HỌC 2015 - 2016
Khóa ngày 23/03/2016
Môn: ĐỊA LÍ
(Đáp án gồm có 03 trang)




Câu
Ý
Nội dung
Điểm

Câu 1 (2,0đ)
a. So sánh sự khác nhau giữa vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ của nước trên Trái Đất. Nêu ý nghĩa của vòng tuần hoàn nước.





1,0
* So sánh sự khác nhau:

Vòng tuần hoàn nhỏ
Vòng tuần hoàn lớn

Giai đoạn
- Ít giai đoạn (2 giai đoạn)
- Nhiều giai đoạn (3- 5 giai đoạn)

Phạm vi diễn ra
- Hẹp (chủ yếu ở biển và đại dương)
- Rộng (lục địa, biển và đại dương)

*Ý nghĩa của vòng tuấn hoàn nước trên Trái đất:
- Vòng tuần hoàn nước trên Trái Đất góp phần điều hòa vật chất và năng lượng trong lớp vỏ địa lí: Điều hòa nhiệt và độ ẩm ở các vùng khác nhau, giữa lục địa và đại dương.
- Nhờ có vòng tuần hoàn mà nước luôn sinh ra, không bao giờ cạn kiệt, mang lại sự sống cho sinh vật ở các khu vực khác nhau.

0,25


0,25


0,25


0,25



b. Tại sao các nước đang phát triển phải điều khiển quá trình đô thị hoá?


1,0
- Ở nhiều nước đang phát triển quá trình đô thị hoá diễn ra với tốc độ nhanh hơn công nghiệp hoá, số người nhập cư vào thành phố ngày càng đông đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng:
+ Thiếu việc làm, nhà ở, nhiều hiện tượng tiêu cực trong xã hội xuất hiện.
+ Kết cấu hạ tầng đô thị quá tải (kẹt xe, tắc đường,…), ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
- Điều khiển quá trình đô thị hoá để:
+ Phù hợp với quá trình công nghiệp hoá, góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế.
+ Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động, làm thay đổi sự phân bố dân cư và lao động.



0,25
0,25


0,25

0,25


Câu 2 (2,0đ)
a. Nêu mối quan hệ tác động qua lại giữa địa hình và mạng lưới sông ngòi ở nước ta.


1,0
* Địa hình tác động đến mạng lưới sông ngòi:
- Hướng của địa hình quy định hướng của sông ngòi (dẫn chứng).
- Độ dốc của địa hình ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy của sông ngòi (dẫn chứng),...
* Mạng lưới sông ngòi tác động đến địa hình:
- Sông ngòi làm hạ thấp địa hình vùng đồi núi thông qua hoạt động xâm thực, làm địa hình nước ta bị chia cắt (dẫn chứng),...
- Sông ngòi giữ vai trò quyết định trong việc hình thành các đồng bằng thông qua quá trình bồi tụ (dẫn chứng).

0,25
0,25


0,25

0,25


b. Hướng Tây Bắc - Đông Nam của dãy Trường Sơn có ảnh hưởng như thế nào tới khí hậu của miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ?





1,0
* Vào mùa hạ:
- Gây ra hiện tượng Phơn. Do gió mùa Tây Nam thổi từ vịnh Bengan đến nước ta, sau khi gây mưa cho sườn đón gió (sườn Tây), gió vượt núi và hình thành gió Tây khô nóng (gió Lào) có bản chất do hiệu ứng Phơn.
- Tác động tới thời tiết rất khô, nóng.
* Vào mùa đông:
- Gây ra mưa lớn. Do mùa đông chịu tác động của gió mùa Đông Bắc, hướng gió gần như vuông góc với hướng địa hình nên gây mưa.
- Tác động tới thời tiết: lạnh và ẩm, nhiều nơi có lượng mưa rất lớn (Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế,...).

0,25


0,25

0,25

0,25

Câu 3 (2,0đ)
a. Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, phân tích hoạt động ngoại thương của nước ta.


1,0
- Tổng giá trị xuất nhập khẩu tăng liên tục; Cán cân xuất nhập khẩu luôn âm (nhập siêu).
- Cơ cấu hàng xuất nhập khẩu:
+ Các mặt hàng xuất khẩu: Hàng công nghiệp nặng và khoáng sản, hàng công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp, hàng nông, lâm, thủy sản.
+ Các mặt hàng nhập khẩu: Chủ yếu là nguyên liệu, tư liệu sản xuất và một phần nhỏ hàng tiêu