HƯỚNG DẪN HỌC SINH LÀM CÁC DẠNG BÀI TẬP THI HSG ĐỊA LÍ 9
----------------0-0-0-0-0-0-------------------
Chương trình lớp 6:
Dạng 1: Tính tỉ lệ bản đồ.
- Dựa vào tỉ lệ bản đồ để tính khoảng cách các địa điểm ngoài thực tế.
- Dựa vào khoảng cách các địa điểm ngoài thực tế để tính tỉ lệ bản đồ.
Dạng 2: Cách xác định phương hướng trên bản đồ(16 phương hướng).
- Dựa vào đường kinh tuyến và vĩ tuyến
- Dựa vào mũi tên chỉ hướng Bắc.
- Lưu ý: Đối với việc xác định phương hướng trên bản đồ: Ta dựa vào điểm mà đề bài cho rồi vẽ một đường kinh tuyến và vĩ tuyến đi qua điểm đó, rồi ta dựa vào đó mà xác định phương hướng.
Dạng 3: Các loại bài toán về tính giờ.
- Vẽ trục giờ ra và cho học sinh biết sự khác nhau về ngày giữa phía Đông và phía Tây.
+ Nếu đi từ Đông sang Tây thì trừ đi 1 ngày.
+ Nếu đi từ Tây Sang Đông thì cộng thêm 1 ngày.
- Hướng dẫn cho học sinh thêm về cách tính từ kinh độ ra múi giờ khi đề bài không cho múi giờ.
Cộng thêm 1 ngày Trừ đi một ngày



13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Ít hơn phía Đông 1 ngày Sớm hơn phía Tây 1 ngày

- Lập công thức tổng quát cho dạng bài tập tính giờ.
Ví Dụ: A B
Tính Cho
Cho Tính
+ Tìm A = B – số múi giờ chênh lệnh giữa A và B.
+ Tìm B = A + số múi giờ chênh lệch giữa A và B.
Lưu ý: Chỉ cần cho học sinh biết được sự chênh lệnh về số múi giờ trên trục múi giờ, rồi ta cộng vào hoặc trừ ra theo trục múi giờ.
Ví dụ 1: Một bức điện đánh từ An Giang đến Paris vào lúc 14h,1/1/2010.Hai giờ sau Paris nhận được điện. Hỏi lúc đó ở Paris là mấy giờ,ngày tháng năm nào?(giờ Paris, biết Parí có múi giờ số1).
Ví dụ 2: Một bà mẹ ở Việt Nam gọi điện chúc tết cho con gái đêm giao thừa ở New york vào ngày 1/1/2008. Hỏi khi đó ở Việt Nam là mấy giờ,ngày tháng năm nào? (biết New york có múi giờ số 19)

Dạng 4: Bài toán về hệ quả Trái Đất quay quanh Mặt Trời và quay quanh trục.
Sự lệch hướng của các vật thể:
- Ở bán cầu Bắc vật lệch về bên phải so với hướng chuyển động
- Ở bán cầu Nam vật lệch về bên trái so với hướng chuyển động
Chương trình lớp 8 và lớp 9:
I) Tính bảng số liệu về nhiệt độ, lượng mưa, lưu lượng,so sánh nhiệt độ và lượng mưa ở các khu vực đó:
- Tính nhiệt độ,lượng mưa và lưu lượng trung bình tháng trong năm.
- Cách so sánh lượng mưa và lưu lượng trung bình tháng trong năm để xác định các tháng mùa mưa và mùa lũ:
+ Ptb năm< hoặc = P của các tháng trong năm -> các tháng mùa mưa.
+ Lưu lượng tb năm < hoặc = Lưu lượng của các tháng trong năm -> các tháng mùa lũ
Tính lượng mưa trung bình của các tháng mùa mưa và lưu lượng trung bình của các tháng mùa lũ.
II) Cách nhận biết và vẽ các loại biểu đồ:
1) Dạng biểu đồ tròn:
a) Khi nào vẽ biểu đồ tròn?
- Khi đề bài yêu cầu vẽ biểu đồ tròn.
- Trong đề bài có từ cơ cấu (nhưng chỉ có 1 ,2 hoặc 3 năm) ta vẽ biểu đồ tròn. Muốn vậy đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng nhận biết về các số liệu trong bảng, bằng cách người học phải biết xử lí số liệu (hoặc đôi lúc không cần phải xử lí số liệu khi bảng số liệu cho sẵn %) ở bảng mà có kết quả cơ cấu của nó đủ 100 (%) , thì tiến hành vẽ biểu đồ tròn.
b) Cách tiến hành:
- Chọn trục gốc: để thống nhất và dễ so sánh, ta chọn trục gốc là một đường thẳng nối từ tâm đường tròn đến điểm số 12 trên mặt đồng hồ.
- khi vẽ cần phải có kĩ năng vẽ theo chiều kim đồng hồ, điểm xuất phát 12 giờ. Mỗi % là 3,6 0, Sau đó vễ lần lượt các yếu tố mà đề bài cho.
- Cuối cùng là chú thích