SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NINH BÌNH
ĐỀ THI THAM KHẢO 1

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
Năm học 2025 - 2026
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề thi gồm 02 phần, trong 02 trang)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
LẼ SỐNG CỦA THANH NIÊN, SINH VIÊN
(1) Đỉnh núi cao không dành cho những người hèn nhát và lười vận động, đỉnh tri thức
không có chỗ cho kẻ chỉ rong chơi. Nếu không có sự miệt mài, tìm tòi khám phá và dốc lòng
cho những đam mê thì làm sao có một Edison vĩ đại và bóng đèn chiếu sáng hôm nay. Đi đến
tận cùng đam mê là điều không dễ, vì có lúc tuổi trẻ nóng vội, khao khát nhanh chóng thành
công nên vội vàng đốt cháy giai đoạn khiến những dự định trở thành dang dở. Giữ được lửa
nhiệt huyết trong tâm hồn và kiên trì trong ý nghĩ đúng là điều rất quan trọng. Nếu cháy bùng
lên rồi vụt tắt thì đó chỉ là một ánh sao băng giữa thiên hà vô tận.
(2) Đừng sợ! Nỗi sợ hãi sẽ giết chết mọi manh nha của bao ý nghĩ táo bạo, và sợ hãi sẽ
là ngục tù của trí tuệ. Khi cái đầu vẫn bị đóng khung trong giới hạn thì ý tưởng có chăng cũng
chỉ dừng lại những cái đã có rồi. Tự do chỉ có được khi nắm được và dự báo được quy luật, ý
tưởng tốt đẹp phải được nảy mầm từ những khát khao chính đáng, mọi mơ hồ cùng lắm là ánh
trăng suông. Nếu mải miết trên đất liền và lo cuồng phong, bão tố thì làm sao Chiristopher
Columbus có cuộc phiêu lưu để tìm ra châu Mĩ bao la?
(3) Đất mãi mãi là đất, rừng mãi mãi là rừng, biển cả bao la vẫn quanh năm sóng vỗ,
phố xá vẫn quen từng bước chân về. Ta nghĩ gì và làm gì trên đất, ta nghĩ gì để rừng mãi xanh
tươi, ta nghĩ gì để biển khơi không chỉ đem về tôm cá mà cả những vần thơ làm dịu mát tâm
hồn? Vẫn là đất, vẫn là rừng, vẫn là biển cả, vẫn là phố xưa nhưng no ấm đủ đầy? Phải làm
sao? Các bạn hãy dành nhiều thời gian để nghĩ về điều đó và ra tay vì năm tháng chẳng đợi
chờ, tuổi xuân trôi qua nhanh lắm.

(Trích Những lời chia sẻ, Nguyễn Văn Minh, NXB Đại học Sư phạm, 2023, tr.239-240)

Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Theo tác giả, nỗi sợ hãi có tác hại gì?
Câu 2. Để tăng sức thuyết phục cho lập luận, tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào?
Câu 3. Những câu hỏi tu từ được sử dụng trong đoạn văn (3) có tác dụng gì?
Câu 4. Theo em, thế hệ trẻ cần làm gì để tạo dựng một cuộc sống no ấm đủ đầy cho bản thân
và có đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về sự cần thiết của
suy nghĩ tích cực đối với tuổi trẻ trong cuộc sống hiện nay.
Câu 2. (4,0 điểm)
Viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ), phân tích chủ đề và đặc sắc nghệ thuật
của bài thơ sau:

2

NHÀ EM Ở LƯNG
ĐỒI
Nhà em ở lưng đồi
Nơi chim rừng thánh thót
Bầu trời xanh dịu ngọt
Gió tràn về mênh mang.
Nhà em giữa nắng vàng
Con suối tràn bờ đá
Hương rừng thơm mùa hạ
Đường chiều về quanh co.

(Lê Tự Minh)
Nhà em ở lưng đồi
Mẹ cười bên nương ngô
Mừng năm nay được mùa
Theo tiếng khèn xuống phố.
Nhà em ở nơi đó
Hoa nở trắng cánh
rừng Bầy ong theo mùi
hương Về bên kia khe
núi…

Nhà em ở nơi đó
Theo cha bẫy gà
rừng
Cùng lũ bạn tới trường
Tuổi thơ xanh vời vợi.

Nhà của em nơi đó
Chập chờn những giấc
mơ Nơi dâng trào thương
nhớ Em về nơi lưng đồi…

(Trích Trở về, Lê Tự Minh, NXB Thông tin và truyền thông, 2019, tr.12-13)

Chú thích:
- Tác giả: Nhà thơ Lê Tự Minh sinh năm 1959 tại Nghệ An, quê Thừa Thiên Huế. Từng sinh
sống và học tập ở Liên bang Nga. Hiện ông sinh sống và làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh. Lê Tự
Minh sáng tác thơ và dịch lời cho nhạc nước ngoài. Ông được biết đến không chỉ với những bài thơ
giàu nhạc tính mà còn bởi những bài hát đậm chất thơ. Tác phẩm của ông là sự trang trải nỗi lòng,
chứa đựng tình cảm đối với gia đình, bạn bè, đồng đội và rộng hơn là tình yêu Tổ quốc Việt Nam và
tình yêu nước Nga.
- Bài thơ Nhà em ở lưng đồi viết năm 1980, sau đó được nhạc sĩ Đức Trịnh phổ nhạc thành bài
hát cùng tên.
----- HẾT -----

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO 10 THAM KHẢO SỐ 1 – SỞ GD NINH BÌNH
MÔN NGỮ VĂN
Năm học: 2025 - 2026
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1.
- Tác hại: Nỗi sợ hãi sẽ giết chết mọi manh nha của bao ý nghĩ táo bạo, và sợ hãi sẽ là ngục tù
của trí tuệ. Khi cái đầu vẫn bị đóng khung trong giới hạn thì ý tưởng có chăng cũng chỉ dừng lại
những cái đã có rồi.
Câu 2.
- Các dẫn chứng được sử dụng: Edison, Chiristopher Columbus.
Câu 3.
- Câu hỏi tu từ: Ta nghĩ gì và làm gì trên đất, ta nghĩ gì để rừng mãi xanh tươi, ta nghĩ gì để biển
khơi không chỉ đem về tôm cá mà cả những vần thơ làm dịu mát tâm hồn? Vẫn là đất, vẫn là
rừng, vẫn là biển cả, vẫn là phố xưa nhưng no ấm đủ đầy? Phải làm sao?
- Tác dụng:
+ Tạo nên nhịp điệu, lời nhắn gửi đầy thiết tha đến với thế hệ trẻ hãy suy nghĩ và hành động.
+ Nhấn mạnh để thành công ta không được lười biếng mà phải có suy nghĩ và hành động thiết
thực để biến mọi khát khao thành hiện thực.
Câu 4.
HS đưa ra hành động phù hợp.
Gợi ý:
- Có phương hướng, mục tiêu rõ ràng.
- Luôn phấn đấu, không chùn bước trước những khó khăn để đạt mục tiêu mình đã đề ra.
- Trau dồi tri thức.
-…
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn:
Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có
thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp.
b. Xác định đúng yêu cầu về nội dung:
Xác định đúng nội dung đoạn văn: Sự cần thiết của suy nghĩ tích cực đối với tuổi trẻ trong cuộc
sống hiện nay.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp làm rõ nội dung trọng tâm của đoạn văn:
* Xác định được các ý phù hợp để tập trung làm rõ nội dung đoạn văn, sau đây là một số
gợi ý:
- Giới thiệu vấn đề
- Trình bày biểu hiện của sự cần thiết của suy nghĩ tích cực của giới trẻ (có dẫn chứng kèm
theo):
+ Sự cần thiết của suy nghĩ tích cực đối với bản thân mỗi người trong cuộc sống: Suy nghĩ tích
cực là nhìn nhận mọi sự vật, hiện tượng, mọi vấn đề theo chiều hướng lạc quan tin tưởng, luôn
nghĩ tới những điều tốt đẹp, tích cực trong bất kì tình huống nào.
+ Suy nghĩ tích cực sẽ giúp ta định hướng được những hành động đúng đắn, tháo gỡ được những
khó khăn, thử thách; biết đứng dậy sau những vấp ngã, thất bại; giải tỏa được những căng thẳng,
stress trong cuộc sống.
+ Có suy nghĩ tích cực ta sẽ phát huy được những thế mạnh, khắc phục được những điểm yếu;
biết lạc quan, tin tưởng vào những điều tốt đẹp ở phía trước, từ đó có thêm động lực để cống hiến
hết sức mình cho công việc và gặt hái thành công.
- HS nêu được tác hại của suy nghĩ tiêu cực: Phê phán thái độ sống bi quan, chán nản, luôn suy
nghĩ tiêu cực; hay chỉ nhìn đời qua lăng kính màu hồng, ảo tưởng, lạc quan tếu.
- Tổng kết vấn đề.

* Sắp xếp được hệ thống các ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.
d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Lựa chọn được phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai những nội dung đã xác định.
- Luận điểm rõ ràng, lí lẽ, dẫn chứng xác thực, khách quan, hợp logic.
đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.
e. Sáng tạo
Thể hiện góc nhìn sâu sắc về vấn đề xã hội; có cách diễn đạt mới mẻ.
Câu 2. (4.0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài
Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận văn học
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của bài thơ Nhà
em ở lưng đồi
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết
- Xác định được các ý của bài viết
- Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận:
1. Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.
2. Triển khai vấn đề nghị luận:
a. Giới thiệu chung về tác phẩm:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
b. Phân tích chủ đề, đặc sắc nghệ thuật của bài thơ; có thể theo một số gợi ý sau:
- Chủ đề bài thơ: tình yêu quê hương, bản làng
+ Quê hương ở lưng đồi cheo leo, với tiếng chim, bầu trời xanh, gió rì rào.
+ Quê hương có nắng vàng, con suối, rừng thơm, con đường gấp khúc quanh co.
+ Quê hương có cha mẹ, bạn bè trong bản làng, có sinh hoạt thường ngày thân thuộc và tuổi thơ
yên bình.
- Quê hương chập chờn trong nỗi nhớ miên man, bâng khuâng nhớ về ký ức dâng trào.
- Nghệ thuật bài thơ:
+ Thể thơ 5 chữ giàu nhịp điệu.
+ Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh.
+ Sử dụng đa dạng các biện pháp tu từ: điệp ngữ, ẩn dụ, liệt kê,...
=> Quê hương là những điều dung dị, thân thuộc nhất, là nỗi nhớ nhung khôn nguôi và tình yêu
sâu nặng theo bước chân ta trên mỗi nẻo đường.
c. Tổng kết vấn đề nghị luận
d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị
luận.
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: Học sinh có thể trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực
đạo đức và pháp luật.
đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết văn bản.
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NINH BÌNH
ĐỀ THI THAM KHẢO 2

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
Năm học 2025 - 2026
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề thi gồm 02 phần, trong 02 trang)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
ÔNG NỘI VÀ ÔNG NGOẠI

(Lược một đoạn: Minh sống với bố mẹ và ông nội ở Hà Nội. Minh rất gần gũi và yêu ông nội,
không hề biết gì về ông ngoại vì ông ngoại đi từ ngày mẹ Minh còn rất bé. Ông vào Nam làm ăn, rồi
đất nước chia cắt, ông ngoại không về nữa. Bao nhiêu năm bặt tin, mãi tới khi Sài Gòn giải phóng, có
người từ Nam ra, cầm thư của ông ngoại đến cho mẹ, mẹ mới biết là ông còn ở Sài Gòn. Hai mẹ con
Minh sửa soạn lên đường vào Sài Gòn gặp ông ngoại. Vào đến nơi, Minh thấy ông ngoại đã già yếu
và sống rất nghèo khổ. Ông rất yêu thương Minh nhưng Minh vẫn thấy xa cách với ông).

Lại nói đến cái món đồ chơi của ông ngoại cho nữa chứ! Đó là cái xe gíp bằng sắt, có
hai súng máy lắp đá lửa ở trên xe, khi vặn khóa rồi thả cho xe chạy, thì hai khẩu súng bắn ra
những tia lửa nhỏ xíu. Minh cũng thích chiếc xe này đấy, nhưng giả thử nó mới thì thích hơn
nhiều. Đằng này xe lại cũ quá rồi, lắm chỗ đã bong lớp mạ trắng và bắt đầu gỉ.
- Sao ông bảo yêu con mà lại cho con một cái xe cũ như thế nhỉ? - Có lần Minh hỏi mẹ
như vậy với một giọng trách móc ông ngoại.
- Này, con đừng có nói thế, ông không yêu con sao ông toàn nhường thịt, cá cho con ăn
thôi.
- Ông chả bảo với mẹ là ông thích ăn cà. Với lại ông bảo ông thích ăn đầu cá vì bao nhiêu
mắm muối nó ngấm cả vào đó là gì.
- Con chả hiểu gì về ông cả.
(Lược một đoạn: Thấy mẹ mắng và mắt mẹ đỏ hoe, Minh dần hiểu và không dám gây chuyện nữa)

Ban đêm ông bảo Minh nằm với ông cho vui. Giường ông rộng, nhưng miếng đệm mút
lại hẹp và mỏng chỉ trải vừa một người nằm. Ông gối một bọc quần áo rách. Chăn màn ông
vàng khè và hôi hám. Ông để Minh nằm lên miếng đệm, còn ông nằm ra ngoài chiếu, sát trong
tường.
- Sao ông không nằm đệm? - Minh rụt rè hỏi.
- À, vì ông thích nằm chiếu cho mát. Khí hậu trong này nóng bức lắm. Cháu ngủ
đi. Ông nói vậy rồi hai ông cháu im lặng. Hình như ông cũng không ngủ được…
Đã sắp hết một tháng kể từ ngày mẹ con Minh vào thăm ông ngoại. Mẹ bảo sắp hết phép,
phải về, Minh cũng thấy nhơ nhớ ông ngoại.
Ông ngoại tiễn mẹ con Minh ra bến xe, trước khi mẹ con Minh lên xe, ông rút cái bút
máy trong túi áo ra đưa cho Minh và nói:
- Ông chỉ còn cái bút này quý nhất ông cho cháu, cháu giữ lấy để viết thư cho ông. Ông
già rồi, chả biết chết lúc nào, dùng cái bút này nó phí đi!
Đó là cái bút Pi-lôt nắp mạ vàng, bút đã cũ lắm rồi, màu nắp đã bạc và sây sát cả.
- Cái xe gíp ông cho cháu ấy, ông cũng đã để dành từ lâu rồi, từ khi nghe tin mẹ cháu đẻ
con trai, ông đã mua cái xe ấy, nhưng chả biết nhờ ai gửi cho cháu được, ông vẫn để chờ cháu
đấy.
Bây giờ Minh mới hiểu ra là tại sao cái xe gíp ấy nó lại cũ. Minh còn hiểu thêm là ông
rất nghèo. Trước kia ông làm người giữ sách ở thư viện Sài Gòn, nhưng rồi sau ông bị ho lao,
ba năm trời nằm trong bệnh viện làm phúc, chả có ai chăm sóc. Bây giờ ông già yếu quá rồi,
chỉ quanh quẩn bán dần đồ đạc trong nhà để sống tạm. Ông sống có một mình, bà trẻ của ông
đã bỏ khi ông ốm đau…
Khi xe sắp chạy, cả mẹ và ông đều rân rấn nước mắt. Mẹ bảo:

2

- Thôi ông về, trời sắp mưa rồi kìa. Sang năm con lại cho cháu vào thăm
ông. Nhưng ông ngoại vẫn đứng đó. Xe bắt đầu chuyển bánh, trời đổ cơn
mưa.
Minh thấy ông giương cái ô đen. Ông đứng lẫn giữa bao nhiêu người và xe cộ. Xe chạy
xa dần, rồi quặt vào một góc phố. Minh chỉ còn thấy chiếc ô đen giơ lên cao rồi khuất hẳn.
Minh quay sang nhìn mẹ. Mẹ im lặng, nước mắt giàn dụa. Minh cũng nghẹn ngào muốn khóc.
Thương ông ngoại quá đi mất! Bây giờ ông lại về một mình với căn phòng hẹp, với chăn màn
cũ, vá. Minh thấy thương cả cái ô đen vừa khuất sau góc phố.
- Mẹ ơi, thế bây giờ ai nuôi ông?
- Bác con, bác con sắp chuyển công tác vào trong này để nuôi ông ngoại.
- Bao giờ con lớn con cũng nuôi ông ngoại. - Minh nói đến đấy rồi rúc đầu vào lòng mẹ
khóc thút thít.

(Những truyện hay viết cho thiếu nhi, Xuân Quỳnh, NXB Kim Đồng, 2023, tr.35-45)

Chú thích: Xuân Quỳnh (1942 - 1988), tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, không chỉ là
một nhà thơ nữ trữ tình nổi tiếng của thơ ca Việt Nam hiện đại, Xuân Quỳnh còn là cây bút có duyên
trong những truyện ngắn cho thiếu nhi. Truyện viết cho thiếu nhi của chị vừa giản dị, gần gũi với cuộc
sống, vừa sâu sắc, chan chứa tình người, vô cùng trong trẻo, thuần khiết, giàu chất nhân văn.
Truyện ngắn “Ông nội và ông ngoại” là một trong những truyện ngắn đặc sắc của Xuân Quỳnh
viết cho thiếu nhi.

Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Trong văn bản trên, nhân vật ông ngoại đã có những hành động nào thể hiện sự yêu
thương, quý mến Minh?
Câu 2. Trong các câu văn sau câu nào là câu rút gọn?
Minh quay sang nhìn mẹ. Mẹ im lặng, nước mắt giàn dụa. Minh cũng nghẹn ngào muốn
khóc. Thương ông ngoại quá đi mất!
Câu 3. Trong văn bản trên, tại sao mẹ lại nói với Minh rằng: Con chả hiểu gì về ông cả?
Câu 4. Trong cuộc sống, có lúc em sẽ nhận được món quà từ người khác nhưng bản thân
không thực sự thích thú giống như Minh nhận chiếc xe gíp, chiếc bút Pi-lôt nắp mạ vàng từ
ông ngoại. Em sẽ ứng xử như thế nào trong những tình huống ấy? Vì sao?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của Minh đối với ông
ngoại trong truyện Ông nội và ông ngoại (Xuân Quỳnh).
Câu 2. (4,0 điểm)

Bức hình trên cho thấy hiện tượng nở rộ các trang mạng xã hội hiện nay. Làm thế nào
để sử dụng những mạng xã hội này một cách hiệu quả? Em hãy viết một bài văn nghị luận
(khoảng 500 chữ) bày tỏ suy nghĩ của mình về vấn đề trên.
----- HẾT -----

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO 10 THAM KHẢO SỐ 2 – SỞ GD NINH BÌNH
MÔN NGỮ VĂN
Năm học: 2025 - 2026
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1.
- Hành động thể hiện tình yêu thương của ông với Minh:
+ Mua cho Minh một chiếc xe ngay từ khi biết Minh mới chào đời, vẫn giữ dù không gửi được
cho Minh.
+ Nhường thịt, cá ngon cho Minh.
+ Nhường tấm nệm cho Minh.
+ Đưa cho Minh chiếc bút mà ông quý nhất.
Câu 2.
- Câu rút gọn: Thương ông ngoại quá đi mất! => Rút gọn chủ ngữ.
Câu 3.
- “Mẹ lại nói với Minh rằng: Con chả hiểu gì về ông cả?” vì Minh tin những lời ông nói là thật
“ông không thích ăn cá, ăn thịt”, ông chỉ thích ăn cà, ăn đầu cá. Ông nói vậy không phải ông
không thích ăn thịt mà ông yêu quý Minh nên muốn nhường hết đồ ăn ngon cho Minh. Nhưng
Minh còn nhỏ, chưa tinh tế để nhận ra tình yêu thương ông dành cho mình.
Câu 4.
HS đưa ra ứng xử và có lí giải phù hợp.
Gợi ý:
- Mỗi món quà đều mang ý nghĩa riêng và gửi gắm tấm lòng của người tặng. Chính vì vậy,
chúng ta cần có thái độ trân trọng, ứng xử hợp lí khi nhận được các món quà, dù có thích hay
không.
- Dù trong trường hợp nhận được món quà không thực sự ưng ý, ứng xử cần thiết nhất là gửi
lời cảm ơn chân thành đến người tặng và cho họ biết mình rất vui và cảm kích sự quan tâm của
họ.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn:
 Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có
thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp.
b. Xác định đúng yêu cầu về nội dung:
Xác định đúng nội dung đoạn văn: phân tích tình cảm của Minh đối với ông ngoại trong
truyện Ông nội và ông ngoại (Xuân Quỳnh).
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp làm rõ nội dung trọng tâm của đoạn văn:
* Xác định được các ý phù hợp để tập trung làm rõ nội dung đoạn văn, sau đây là một số
gợi ý:
- Giới thiệu vấn đề: Tình cảm của Minh đối với ông ngoại trong truyện Ông nội và ông
ngoại (Xuân Quỳnh).
- Phân tích tình cảm cảm của Minh đối với ông ngoại trong truyện Ông nội và ông
ngoại (Xuân Quỳnh):
+ Ban đầu: Không thân thiết, gần gũi với ông vì thấy ông sống rất nghèo khổ, nhà của nhỏ, chăn
ố vàng, hôi hám, đệm nhỏ xíu chỉ vừa một người nằm.
+ Sau đó có sự thay đổi khi hiểu ra tình yêu của ông dành cho mình:
•

Ông để dành cho Minh chiếc ô tô.

•

Để lại những món ngon nhất.

•

Nhường cho Minh chiếc nệm.

•

Tặng Minh chiếc bút ông yêu quý nhất.

→ Minh dần hiểu ra cuộc sống ông cô độc, vất vả; Ông cũng rất yêu thương mình, bởi vậy trong
minh đã có sự chuyển biến: từ thờ ơ đến yêu quý, thương ông sống một mình vất vả. Thậm chí
Minh còn nói với mẹ sau này Minh lớn lên sẽ nuôi ông.
=> Sự chuyển biến đó cho thấy Minh là một cậu bé giàu tình cảm, có trách nhiệm.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu;...
- Khái quát, tổng kết vấn đề
* Sắp xếp được hệ thống các ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.
d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Lựa chọn được phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai những nội dung đã xác định.
- Trình bày rõ cảm nghĩ và hệ thống các ý.
- Sử dụng đa dạng các hình thức trích dẫn; kết hợp phân tích với nhận xét, đánh giá và bộc lộ cảm
nghĩ về chuyển biến tình cảm của cậu bé Minh dành cho ông ngoại.
đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.
e. Sáng tạo
Thể hiện phân tích sâu sắc về tâm lý nhân vật; có cách diễn đạt mới mẻ.
Câu 2. (4,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài
Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Làm thế nào để sử dụng các mạng xã hội hiện nay một
cách hiệu quả?
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết
- Xác định được các ý của bài viết
- Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận:
1. Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.
2. Triển khai vấn đề nghị luận:
a. Giải thích vấn đề nghị luận:
- Mạng xã hội là gì?
- Hiện tượng nở rộ mạng xã hội là gì?
b. Thể hiện quan điểm của người viết về vấn đề nghị luận, có thể theo một số gợi ý sau:
*  Phân tích các khía cạnh của vấn đề:
- Thực trạng:
+ Mạng xã hội mang đến điều tích cực: kết nối bạn bè, học tập, giải trí,…
+ Tuy nhiên mạng xã hội cũng là con dao hai lưỡi, có không ít nguy hiểm: lừa đảo, tốn thời gian,
khiến con người khép kín, ngại giao tiếp, …
- Nguyên nhân:
+ Sự bùng nổ của các loại mạng xã hội khác nhau.
+ Người dùng chưa được trang bị kiến thức đầy đủ để phòng tránh tác hại và sử dụng mạng xã
hội hiệu quả.
* Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện.
* Đề xuất giải pháp khả thi và có tính thuyết phục để trả lời câu hỏi:

Làm thế nào để sử dụng mạng xã hội hiệu quả?
- Cá nhân:
+ Tìm hiểu và học cách bảo mật thông tin cá nhân.
+ Suy nghĩ kĩ trước khi đăng bài, bình luận, … bất cứ điều gì.
+ Ứng xử văn minh, lịch sử trên không gian mạng.
+ Cẩn thận trước các chiêu trò lừa đảo, không nên tin tưởng các giao dịch trên mạng xã hội, cần
xác thực và kiểm chứng thông tin trước mỗi giao dịch.
+…
- Cộng đồng, xã hội:
+ Xây dựng và tuyên truyền các kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả.
+ Gia đình, nhà trường cần quan tâm và hướng dẫn con trẻ cách sử dụng mạng xã hội đúng cách
khi cần thiết.
+ ...
* Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân
d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:
- Triển khai được ít nhất hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.
- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị
luận.
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp, kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và bằng chứng.
Lưu ý: Học sinh có thể trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực
đạo đức và pháp luật.
đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết văn bản
e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.