Phương pháp giải bài tập về nhôm .
A. Nội dung
 Với các bài toán hóa học về nhôm , hợp chất của nhôm cũng như các bài toán hỗn hợp . Ngoài việc sử dụng các phương pháp như bào toàn khối lượng , bảo toàn electron , tăng - giảm khối lượng ...v..v .... Ngoài ra còn có một số dạng bài tập đặc trưng riêng của nhôm đó là :
1.  Muối
tác dụng với dung dịch kiềm tạo kết tủa .
        Khi cho một lượng dung dịch chứa
vào dung dịch
thu được kết tủa
. Nếu
sẽ có hai trường hợp phù hợp xảy ra . Khi đó bài toán sẽ có hai giá trị gần đúng .
Trường hợp 1 : Lượng
thiếu , chỉ đủ để tạo kết tủa theo phản ứng .
                          

Lượng
được tính theo kết tủa
, khi đó giá trị
là giá trị nhỏ nhất .
Trường hợp 2 : Lượng
đủ để xảy ra hai phản ứng :
                           

                           

Trong đó , phản ứng
hoàn toàn , phản ứng
xảy ra 1 phần . Lượng
được tính theo cả
và
, khi đó giá trị
là giá trị lớn nhất .
 2. Dung dịch
tác dụng với dung dịch
tạo kết tủa .
    Khi cho từ từ dung dịch chứa
vào dung dịch chứa
thu được kết tủa
.Nếu
sẽ có hai trường hợp phù hợp xảy ra . Khi đó bài toán sẽ có hai giá trị gần đúng .
Trường hợp 1: Lượng
thiếu , chỉ đủ để tạo kết tủa theo phản ứng
                       

Lượng
được tính theo kết tủa
, khi đó giá trị
là giá trị nhỏ nhất
Trường hợp 2 : Lượng
đủ ,  để tạo kết tủa theo phản ứng
                        
 
                       

Trong đó , phản ứng
hoàn toàn , phản ứng
xảy ra 1 phần . Lượng
được tính theo cả
và
, khi đó giá trị
là giá trị lớn nhất .
3. Hỗn hợp kim loại kiềm gồm kim loại kiềm (kiềm thổ ) , nhôm tác dụng với nước .
   Khi đó , kim loại kiềm hoặc kiềm thổ tác dụng với nước tạo dung dịch kiềm , sau đó dung dịch kiềm hòa tan nhôm .
Ví dụ : Một hỗn hợp gồm
được chia làm hai phần bằng nhau
-Phần 1 : Đem hòa tan trong nước dư thu được V1 lít khí (đktc)
-Phần 2 : Hòa tan trong dung dịch
dư thu được V2 lít khí (đktc)
Khi đó : Ở phần 1 có các phản ứng
  

  

             Ở phần 2 có các phản ứng
   

  

Nếu
khi đó , ở phần 1 nhôm chưa tan hét , lượng
được tính theo
thoát ra . Phần 2 , cả
và
đều tan hết , lượng 
được tính theo cả
.
B. Bài tập minh họa
Bài 1:
 Cho V lít dung dịch
vào dung dịch chứa 0,15 mol
thu được 9,86 gam kết tủa . Tính V .
Hướng dẫn :
Kết tủa thu được là
.
Ta có :

Do đó bài toán co 2 trường hợp xảy ra :
TH1: Chỉ có phản ứng






TH2 : Có 2 phản ứng xảy ra


     0,45   <--  0,15    -->   0,15
   

       0,03 <-- 0,15-0,12
   



Từ
suy ra : Giá trị của V là 1,8 và 2,4 lít .
Bài 2:
 
 
Cho 1 lít dung dịch
vào dung dịch chứa 0,2 mol
lọc ,nung kết tủa đến khối lượng không đổi được 7,65 gam chất rắn . Tính nồng độ của dung dịch
.
Hướng dẫn giải :
 
Bài 3:
Hỗn hợp X gồm
và
. Cho m gam X vào lượng dư nước thì thoát ra 1 lít khí .Nếu cũng cho m gam X vào dung dịch
dư thì được 1,75 lít khí .Tính thành phần phần trăm khối lượng của các chất trong hỗn hợp X (biết các khí đo ở điều kiện tiêu chuẩn ).
Hướng dẫn :
Nhận thấy lượng
thoát ra khi tác dụng với nước ít hơn khi tác dụng với dung dịch 
, do đó khi tác dụng với nước thì
còn dư


    2a............................2a...........a


                  2a............................................3a
Khi tác dụng với dung dịch
dư thì xảy ra phản ứng :


      2a ......................................a


     b.........................................................1,5b
Khi đó ta có hệ :



 



 
Trường hợp 1: Lượng
thiếu , chỉ đủ để tạo kết tủa theo phản ứng
                

                 



CM

 Trường hợp 2: Lượng
đủ để xảy ra phản ứng :